
وقتی صحبت از کفپوش ایرانی میشه، سه تا اسم بیشتر از همه به گوشمون میخوره: فرش، گلیم و گبه. اما سوال اصلی اینه که تفاوت فرش و گلیم با گبه دقیقاً چیه؟
شاید شما هم مثل خیلیها فکر کنید همشون یکیان و فقط اسمشون فرق داره، ولی واقعیت اینه که هرکدوم یه دنیا ویژگی مخصوص خودشونو دارن؛ از جنس و بافت گرفته تا کاربرد و حتی قیمت.
حالا بیایم جزئیتر بررسی کنیم:
فرش مثل شاهکار هنریه؛ همیشه یه انتخاب کلاسیک بوده. پر از نقش و نگارهای ریز و دقیق، سنگین و باشکوه ، با جزئیات زیاد و مناسب پذیراییهای رسمی. از اون طرف گلیم خیلی سبکتره، بدون پرز، راحت جمع میشه و بیشتر حس روستایی یا مینیمال میده.
اما گبه... اون وسطیه! یعنی مثل فرش پرز داره البته نه به اون تراکم ولی طرحهاش سادهان. ضخامتش بیشتره و نرمی خاصی داره که برای نشستن یا دراز کشیدن عالیه.
پس اگه دنبال شکوه و جلالی، فرش. اگه دنبال سادگی و سبکی، گلیم. و اگه دنبال راحتی و حس صمیمیت، گبه بهترین گزینهست.

الیاف یعنی نخ هایی که بافت رو میسازن. حالا بریم سراغ مقایسه فرش و گلیم با گبه در الیاف فرش:
خب بریم سراغ تفاوت فرش و گلیم و گبه تو دار استفاده شده؛ به طور کلی ما دوتا دار قالی داریم، دار افقی یا خوابیده، دار عمودی.
فرقشون چیه؟ دار افقی روی زمین خوابیده و بافنده روی دار میشینه و میبافه ولی تو دار عمودی روی پایه ایستاده یا به دیوار تکیه داده شده و بافنده روی به روش میبافه.
فرش روی دار عمودی و با ظرافت خیلی بالا بافته میشه، یعنی هر گره با دقت زده میشه.
گلیم معمولاً روی دار افقی یا سادهتر بافته میشه، چون پرز نداره و بافتش صافه.
گبه هم مثل فرش روی دار عمودی بافته میشه، اما تعداد گرهها کمتره و همین باعث میشه زودتر آماده بشه و ضخیمتر دربیاد.

نقشه یا طرح یکی از بارزترین فرقهاست:
یکی از چیزایی که تو استفاده روزمره خیلی مهمه همین وزنه.
مهم ترین نکته ش اینه که فرش تو متراژ گوناگونی بافته میشه وزنش متغیر و سنگین تره ولی گلیم و گبه همه ابعادش زیر 6 متره پس:
طبق اطلاعاتی که من دارم یه فرش پشمی 6 متری وزنش 50 کیلوگرمه ولی گلیم فرش 6 متری حدودا 9 کیلوگرمه؛ فکر کنم دیگه به طور کامل تفاوت وزنیشون واضحه!!!

اینجاست که پای صبر و حوصله بافنده وسط میاد! اگه بخوایم مقایسه فرش و گلیم با گبه رو ساده انجام بدیم باید بگم:
وقتی پای تمیز کردن وسط بیاد، داستان جالبه:

بخاطر رنگ گرونه رنگرزی های طبیعی تازگیا تو فرشای دستباف هم از رنگ مصنوعی استفاده میشه؛ پس فرش معمولاً با رنگبندی پیچیده و متنوع شناخته میشه.
گلیم رنگهای تند و شاد داره، مخصوصاً رنگهای طبیعی گیاهی.
گبه بیشتر رنگهای طبیعی مثل قهوه ای، کرم و بژ داره. البته مدلهای مدرنش رنگهای متنوع تری هم دارن.
حالا که به طور کامل در مورد تفاوت فرش و گلیم با گبه صحبت کردیم باید بگم که کاربرد هم خیلی تعیینکنندهست:

بخش شیرین ماجرا: قیمت! قبلش بگم که نمیشه به طور قطعی جواب این سوالو داد چون به موارد مختلفی مثل کیفیت، ابعاد، ظرافت و تنوع رنگیش بستگی داره ولی به طور کل
اینجاست که خیلیها دنبال خرید فرش گلیم میرن چون قیمتش مقرونبهصرفهست. بعضیها هم به خاطر راحتی و ضخامت خاصش سراغ خرید فرش گبه میرن. و اونایی که دنبال شکوه و اصالتن، همیشه گزینهی اصلیشون خرید فرش دستباف یا ماشینی باکیفیته.

خب حالا میشه گفت جواب سوال تفاوت فرش و گلیم با گبه چیه؟ خیلی روشنتر شد.
فرش انتخابیه برای اصالت و رسمیبودن، با نقشهای پیچیده و سنگینی خاص خودش.
گلیم، سبک و ساده و اقتصادیه، برای کسایی که دنبال راحتی در جابجایی و سادگی در طراحی هستن.
گبه هم یه انتخاب میونه؛ پرزدار و ضخیم، صمیمی و خودمونی، که برای زندگی روزمره فوقالعادهست.
پس فرقی نداره دنبال لوکسترین دکور باشی یا یه انتخاب ساده و اقتصادی، بین این سه گزینه تو فرشستان قطعاً چیزی پیدا میکنی که به دل و سبک زندگیت بخوره.
۱- آیا گبه همون گلیمه؟
نه، گبه پرزدار و ضخیمه ولی گلیم بدون پرز و سبک.
۲- موندگاری کدوم بیشتره؟
فرش به خاطر تراکم و کیفیت نخ موندگاری بیشتری داره.
۳- تمیز کردن کدوم راحتتره؟
گلیم چون پرز نداره خیلی راحت تر تمیز میشه.
۴- برای اتاق کودک چی بهتره؟
گبه بهترین گزینهست چون نرم، گرم و امنه.