10 روش طلایی برای پاک کردن انواع لکه از سطح فرش
اگه یه فرش ماشینی ابریشم داری، یعنی یکی از ظریفترین و خاصترین فرشهای دنیا رو زیر پات پهن کردی این فرشها مثل یه جواهر نرم و درخشانان که نهفقط فضا رو قشنگتر میکنن، بلکه حال و هوای خاصی به خونه میدن. اون درخشش و نرمی خاصشون، با هیچ فرش دیگهای قابل مقایسه نیست.
اما یه چیز مهم هست که نباید ازش غافل شی: این فرشها همونقدر که زیبا و خاصان، حساس و آسیبپذیرن. یعنی یه اشتباه کوچیک، مثلاً یه جارو اشتباه یا یه قطره آب داغ، میتونه حسابی بهش لطمه بزنه.
پس اگه نمیخوای فرشت بعد از یکی دو سال برقش رو از دست بده، باید اصول نگهداری از فرش ابریشم ماشینی رو بلد باشی. نه با استرس، نه وسواسگونه، فقط با یهکم دقت و یهذره عشق به تمیزی و نظم. چون باور کن هر چی به فرشت بیشتر برسی، بیشتر به چشم میاد و خونهت همیشه حس تازگی داره.
قبل از اینکه بریم سراغ ریزهکاریهای نگهداری، یه سؤال اساسی رو جواب بدیم: فرش ابریشم ماشینی دقیقاً از چی ساخته میشه؟
بیشتر فرشهایی که امروز به اسم ابریشم ماشینی میفروشن، از نخ های مصنوعی شبیه به ابریشم بافته شدن. این نخها ممکنه از جنس ویسکوز، پلیاستر یا بامبو سیلک باشن. ظاهرشون خیلی به ابریشم طبیعی شباهت داره، حتی توی نور برق خاصی دارن که چشمگیرترشون میکنه، ولی جنسشون فرق داره.
ابریشم طبیعی از پیلهی کرم ابریشم بهدست میاد، دستبافه و خیلی گرونتره. در حالیکه فرش ابریشم ماشینی با دستگاههای پیشرفته بافته میشه و قیمتش به مراتب پایینتره. با اینحال، نگهداری درست ازش هم اهمیت زیادی داره، چون حساسیت نخهاش کمتر از ابریشم طبیعی نیست.
از اون طرف، دونستن تفاوت فرش اکریلیک با فرش ابریشم هم بهت کمک میکنه. مثلاً فرش اکریلیک مقاومتره، حرارت و پا خوردگی رو بهتر تحمل میکنه، ولی اون براقیت و لطافت رؤیایی فرش ابریشم رو نداره. خلاصه، ابریشم ماشینی یه ترکیب خاصه: زیبا مثل ابریشم، اما با دوام بیشتر (البته به شرط اینکه بلد باشی چطور ازش مراقبت کنی.)
الیافی که توی این فرشها استفاده میشن، دنیای خودشونو دارن.
ویسکوز مثلاً از چوب یا الیاف گیاهی ساخته میشه و یه حس ابریشمی واقعی به فرش میده. ظاهرش شباهت خیلی زیادی داره با ابریشم طبیعی و همین باعث میشه خیلیا اشتباه بگیرنش. برق خاصی داره، ولی نسبت به رطوبت و فشار خیلی حساسه. یعنی اگه آب روش بریزه یا سنگینی روش بمونه، زود له میشه؛ پس باید حواست باشه سریع خشک بشه.
بامبو سیلک، از گیاه بامبو گرفته شده، نرم، درخشان و ضدباکتریه و نرم تر از ویسکوزه. برای خونههایی که دنبال فرش لوکس و ضدحساسیت هستن، انتخاب ایدهآلیه. بامبو نسبت به گرد و غبار مقاومت بالایی داره ولی به نور خورشید حساسه.
و پلیاستر که یکی از پرکاربرد ترین نخهاست، در برابر آب و فشار مقاومت خوبی داره ولی در برابر حرارت زیاد ممکنه تغییر شکل بده. پلی استر معمولا با ویسکوز ترکیب میشه تا زیبایی و استقامت رو همزمان داشته باشه.
حالا چرا اینا مهمه؟ چون هر نوع نخ رفتار خودش رو داره. وقتی نوع الیاف رو بشناسی، دقیقتر میدونی چطور جارو بزنی، چطور لکه رو تمیز کنی یا کجا پهنش کنی. یعنی طرز نگهداری از فرش ابریشم ماشینی دقیقاً با جنس نخش ارتباط مستقیم داره.
فرشهای ابریشمی ماشینی از نظر ظرافت یه سر و گردن از دیگر انواع فرش ماشینی بالاترن. این یعنی مراقبتشونم باید دقیقتر باشه.
جارو زدن اشتباه، تابش مستقیم نور، رطوبت زیاد یا حتی نوع کف پوش زیر فرش، همه توی عمر و زیباییش تأثیر دارن.
مثلاً فرشی که روی سنگ یا سرامیک سُر میخوره، زودتر فرم خودش رو از دست میده. یا فرشی که مدام جلوی نور مستقیم آفتاب پهنه، رنگش کمکم میپره و اون درخشندگی خاصش رو از دست میده. یا اگر فرش ابریشم در معرض رفت و آمد باشه عمر کمتری داره.
در واقع، مراقبت از فرش ماشینی ابریشمی یعنی توجه به جزئیاتی که شاید خیلیا بیاهمیت بدونن ولی به مرور خودشون رو نشون میدن. فرش ابریشمی مثل یه گیاه ظریفه؛ اگه با حوصله ازش مراقبت کنی، همیشه سرحال و زیبا میمونه.
بریم سر اصل ماجرا: اون کارای کوچیکی که باید مرتب انجام بدی تا فرشت سال ها سالم بمونه. نگهداری از فرش ابریشم ماشینی یعنی رسیدگی روزانه، رسیدگی هفتگی، و گاهی هم رسیدگی فصلی.
جارو زدن یه کار سادهست، ولی برای فرش ابریشم یه هنر حساب میشه!
باید جاروبرقیت رو روی حالت ضعیف بذاری و برس چرخان رو غیرفعال کنی. جارو رو در جهت خواب فرش حرکت بده، نه برعکس. اگه جهت خواب رو نمیدونی، با دست روی پرزها بکش؛ سمتی که نرمتره همون جهته.
حالا اگه بین پرزها گرد و خاک مونده بود چی؟ از یه پارچهی نخی یا میکروفایبر کمک بگیر. یا حتی جارو دستی نرم.
یادت باشه جارو زدن خلاف جهت خواب یا با فشار زیاد باعث میشه بافتش از حالت طبیعی خارج بشه. و اون موقع، برقش کمکم محو میشه.
نکته: میتونی هفته ای یک بار مکش جارو برقی رو ملایم کنی و جاروکشی عمیق تری داشته باشی ولی در هرصورت جارو روی ریشه های فرش نکش چون باعث میشه نخ ها جدا بشن.
یه قانون طلایی در اصول نگهداری از فرش ابریشم ماشینی: هر شش ماه یه بار فرشت رو بچرخون!
چرا؟ چون معمولاً یه سمت از فرش زیر نور، یا زیر مبل و صندلی بیشتر ساییده میشه. وقتی بچرخونیش، فشارها پخش میشن و رنگ و خواب فرش یکنواختتر میمونه.
اگه فرش بزرگه و چرخوندنش سخته، حداقل جای مبلها و صندلی هارو کمی تغییر بده. این حرکت ساده باعث میشه فرشت عمر بیشتری پیدا کنه.
نور خورشید، دشمن شمارهیک رنگ فرشه!
درسته که تابش طبیعی فضا رو دلانگیز میکنه، ولی برای الیاف ابریشمی مثل زهر میمونه. بهمرور رنگش میپره و اون حالت براق و زندهی نخ از بین میره.
بهتره فرشتو تو جایی پهن کنی که مستقیم زیر نور نباشه، یا از پردههای نازک استفاده کنی تا نور فیلتر شه.
از اون طرف، رطوبت هم فاجعهست. مثلاً توی خونههایی که کف مرطوب دارن مثل مناطق شمالی یا فرش نزدیک آشپزخونهست، احتمال کپک زدن یا بو گرفتنش زیاده.
پس اگه قراره فرش ابریشم پهن کنی، یه محل خشک، خنک و با تهویه مناسب انتخاب کن. اگر هم منطقه شمالی هستی میتونی از لایه نازک پلاستیکی یا پدهای ضد رطوبت برای کف استفاده کنی که از پوسیدگی فرش جلوگیری بشه.
خیلیا بعد از چند سال میبینن روی فرش جاشکاف یا فرو رفتگی مونده، و دلیلش پایههای مبله.
برای جلوگیری از این آسیب، پدهای محافظ مخصوص وجود داره که وزن رو پخش میکنن.
حتی اگه پد نداری، یه تکه مقوای ضخیم یا فوم نرم هم کارتو راه میندازه.
اگر ردی روی فرش مونده یه دستمال تمیز نم دار بذار روش و بعد از چند دقیقه با یه قاشق سرد به آرومی پرز هارو صاف کن.
این جزو اون کارای ریزیه که شاید حوصله نخواد، ولی تأثیرش توی سالم نگه داشتن فرش ابریشم ماشینی فوقالعادهست.
یه قانون ساده ولی مهم: چیزی رو روی فرش نکِش!
چه مبل باشه چه جاروبرقی صنعتی، کشیدن وسایل باعث میشه نخ ها از جا در بیان یا فرش موجدار بشه.
اگه مجبور شدی وسیلهای رو جابهجا کنی، بلندش کن یا از زیرپایی نرم استفاده کن.
یادت باشه، فرش ابریشمی بیشتر از قدرت بدنی، دقت و ظرافت میخواد.
بعضی از آسیب ها بهچشم نمیان، ولی آروم آروم فرش رو از بین میبرن. مثلاً نگهداری نادرست موقع جمعکردن، یا محیط انبار نامناسب.
بیا ببین چطور باید بهشون رسیدگی کرد تا حتی سالها بعد، وقتی فرش رو دوباره پهن میکنی، مثل روز اول بدرخشه.
فرش ابریشم رو هیچوقت تا نکن!
هر تا یعنی یه شکستگی دائمی توی تار و پودش.
در عوض، از قسمت پرزدار به داخل رولش کن و یه پارچه نخی یا ملحفهی تمیز دورش بپیچ. نه پلاستیکی! چون پلاستیک باعث تعریق و بوی بد میشه.
فرش باید نفس بکشه، پس جاشو توی محیط خشک و خنک بذار.
اگه مدت زیادی قراره انبار بمونه، هر چند ماه یه بار بازش کن، یهذره هوا بخوره، بعد دوباره لولش کن. اینطوری هیچ وقت بوی ماندگی یا چین دائمی نمیگیره.
بید فقط دشمن فرش دستباف نیست!
حتی توی فرش ماشینی ابریشم هم اگه رطوبت و تاریکی باشه، تخم میذاره.
برای پیشگیری، هیچوقت فرش رو روی سطح گچی و آهکی پهن نکن و از گیاههای طبیعی مثل اسطوخودوس خشک، چوب صندل یا میخک استفاده کن.
اگه بخوای مطمئنتر باشی، اسپریهای مخصوص ضدبید هستن که هیچ آسیبی به بافت فرش نمیزنن.
اگر قراره مدت طولانی فرش رو بذاری انبار هر چند ماه یه بار بازش کن و یکم تکونش بده تا هوا بخوره.
و یه نکته طلایی: هیچوقت فرش نمدار یا تازه شسته شده رو جمع نکن. چون رطوبت، بید رو جذب میکنه.
۱- هر چند وقت باید فرش ابریشم ماشینی رو جارو بزنم؟
هفتهای دو بار حداقل! اگه خونهت پررفتوآمده، هر روز. ولی با ملایمت و در جهت خواب فرش.
جارو زیاد با فشار فقط ظاهر تمیز میده، ولی پرزها رو خسته میکنه.
۲- برای لکهها چهکار کنم؟
سریع واکنش نشون بده. اگه چیزی ریخت، با دستمال تمیز رطوبت رو بگیر و بعد با محلول ملایم (آب و کمی شامپو فرش) تمیز کن.
برای اطلاعات بیشتر، مطلب تمیز کردن فرش بدون شستن رو ببین؛ اونجا روشهای خانگی خوبی گفته شده.
۳- چطور جلوی کدر شدن فرش رو بگیرم؟
نور زیاد، گرد و خاک، و شویندهی قوی قاتل درخشندگیان.
فرشتو دور از نور بنداز، مرتب بچرخونش و از شویندهی ملایم استفاده کن.
۴- اگه بخوام خودم فرش رو بشورم چی؟
آب سرد، شامپو فرش مخصوص، پارچه نرم. و مهمتر از همه، خشککردن اصولی در سایه.
ولی راستش، بهتره بسپری به قالیشویی معتبر تا رنگش نپره و بافتش نخوابه.
۵- چه اشتباهاتی باعث خرابی زودهنگام فرش میشن؟
نور مستقیم، رطوبت، شستن با آب داغ، تا کردن، و کشیدن وسایل سنگین.
این پنجتا دشمن اصلی نگهداری از فرش ابریشم ماشینی هستن!